Over kleine momenten, grote verbindingen en de bijzondere band met bewoners met dementie.
Het mooiste vak, met soms een randje verdriet
Werken op een afdeling waar ouderen met dementie wonen, is als je het mij vraagt een van de mooiste beroepen die er zijn. Je kunt iedere dag iets betekenen voor een ander. Soms zit dat in de kleinste dingen: een kopje koffie, een luisterend oor of gewoon even een glimlach.
Toch raakt het me ook regelmatig. Want hoe mooi het werk ook is, er zijn momenten waarop je wordt geconfronteerd met de werkelijkheid van dementie. Momenten waarop je beseft dat iemand je morgen misschien niet meer kent, terwijl jij die persoon vandaag juist een stukje beter hebt leren kennen.
Een mooi gesprek, vijf minuten later een onbekende
Laatst had ik een bijzonder fijn gesprek met een bewoonster. Samen dronken we een kopje koffie en praatten we uitgebreid over haar jeugd. Mevrouw genoot zichtbaar van het één-op-éénmomentje dat ik haar kon bieden. Door naar haar verhalen te luisteren, kwam ik meer te weten over haar achtergrond. Aan het einde van ons gesprek keek ik met een andere blik naar haar als persoon.
Ik bedankte haar voor het fijne gesprek en haar openheid. Vervolgens stond ik op en liep ik weg. Vijf minuten later kwam ik opnieuw de huiskamer binnen. Aan haar blik zag ik meteen dat ze geen idee meer had wie ik was. Ik begroette haar vriendelijk. Ze begroette mij terug en vroeg vervolgens of ik al vaker op deze locatie was geweest.
Daar stond ik dan. Vijf minuten geleden hadden we nog zo’n mooi gesprek gehad en nu was ik voor haar weer een onbekend gezicht. Voor mij was het gesprek bijzonder en waardevol. Voor haar was het moment alweer verdwenen. Maar dat maakt het niet minder waardevol.
Na mijn vakantie ben ik ineens weer een vreemde
Zomervakantie, yes! Heerlijk een paar weken vrij, even opladen en genieten. Maar tegelijkertijd weet ik ook wat me na die vakantie te wachten staat. Waar ik normaal gesproken vier à vijf dagen per week een vertrouwd gezicht ben voor mijn bewoners, kan die herkenning na een paar weken zomaar verdwenen zijn.
Er is bijvoorbeeld één bewoner die mij normaal gesproken iedere werkdag herkent. Mijn naam weet hij niet meer, maar zodra hij mij ziet, verschijnt er een grote glimlach op zijn gezicht. Enthousiast begroet hij mij iedere keer met zijn vertrouwde uitspraak:
‘Zuster, ik ben zo blij dat jij er vandaag bent!’
Elke keer weer een klein geluksmomentje. Het laat zien dat er, ondanks het ziektebeeld, wel degelijk een band kan ontstaan.
Na mijn zomervakantie kwam ik weer enthousiast terug op de werkvloer. Ik begroette meneer en zei: ‘Daar ben ik weer!’
Hij keek me aan en antwoordde verbaasd:
‘Maar ik ken jou helemaal niet.’
En daar stond ik dan, met mijn enthousiasme en grote glimlach. Voor mij was het een vertrouwd gezicht, voor hem was ik een vreemde.
Het zit hem in de momenten
Hoeveel aandacht, liefde en moeite je iedere dag in je bewoners steekt: onthoud dat het de dementie is die dingen vergeet, niet de bewoner zelf. De persoon achter het ziektebeeld is er nog steeds. Iemand doet dit niet bewust en kan er niets aan doen.
En eerlijk is eerlijk: ook ik heb weleens een dag waarop mijn geduld op de proef wordt gesteld. Een verhaal dat ik iedere vijf minuten opnieuw mag vertellen of dezelfde vraag die voor de zoveelste keer terugkomt. Maar juist dan probeer ik mezelf eraan te herinneren wat dementie met iemand doet. Achter het ziektebeeld zit een mens met een eigen levensverhaal, gevoelens en behoeften.
Misschien onthouden bewoners mijn naam niet meer. Misschien weten ze morgen niet meer dat we vandaag samen koffie hebben gedronken. Maar dat betekent niet dat het moment geen waarde had. Want uiteindelijk draait het niet alleen om wat iemand zich later nog kan herinneren, maar vooral om hoe iemand zich op dát moment voelt.
Dementie mag dan herinneringen uitwissen, het neemt niet weg dat er iedere dag opnieuw ruimte is voor verbinding.
En dat is precies waarom ik dit werk doe. Met ontzettend veel passie, liefde en plezier.